تاریخ انتشار خبر: ۲۴ , تیر, ۱۳۹۵ | ۱۸:۵۵:۴۲
کد مطلب : 119229

از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده ” T-50 ” روسی + تصاویر و مشخصات

دانش تولید جنگنده رادارگریز؛ یک دانش پیشرفته است که فقط در اختیار برخی از کشورها قرار دارد.

باشگاه خبرنگاران جوان؛ دانش تولید جنگنده رادارگریز؛ یک دانش پیشرفته است که فقط در اختیار برخی از کشورها قرار دارد.

هواپیمای پنهان‌کار یا هواپیمای رادارگریز به دلیل بکارگیری فناوری‌های پیشرفته در آنها امواج راداری را جذب می‌کند و مانع از بازگشت امواج می‌شوند البته در گذشته به دلیل نبود دانش کافی هواپیماهای رادار گریز که با فلز ساخته می‌شدند برای پنهان ماندن امواج را منحرف می‌کردند اما امروز با در دست بودن متریال جدید مانند کامپوزیت دیگر لازم به سخت هواپیماهایی با شمایل عجیب نیست امواج را منحرف کنند.

از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده

**  تاریخچه هواپیمای پنهان‌کار

در جنگ جهانی دوم نیروهای آلمانی به فکر ساخت چنین هواپیمایی افتادند و حتی مراحل طراحی آن را نیز طی کردند و نام آن را ” هرتون هو ۲۲۹ ” نامیدند اما به دلایلی این پروژه در حد طرح ماند و به مرحله ساخت وارد نشد.

بعد ا‌ز آلمانی‌ها نوبت آمریکا رسید تا کار طراحی و ساخت چنین هواپیمایی را در دستور کار خود قرار دهد و در همین زمینه توانستند در سال ۱۹۷۷ اولین هواپیمای رادارگریز خود به نام ” لاکهید اف-۱۱۷ ” را به پرواز درآورند و بعد از آن هم توانستند ” F-22 ” و ” B-2Spirit ” را در اختیار بگیرند و در حال حاضر نیز حال کار برای تولید هواپیمای فوق پیشرفته و پنهان‌کار ” F-35 ” هستند.

از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده

از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده

از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده

از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده

نکته مهم در مورد ساخت هواپیماهای پنهان‌کار آمریکایی این است که این کشور ” F-117 ” را به شکلی عجیب طراحی کرده که این کار به خاطر این است که بدنه این هواپیما از جنس فلز ساخته شده و فلز به راحتی توسط رادارها شناسایی می‌شود، از این رو آمریکا به بدنه این هواپیما فرمی عجیب داده تا بتواند امواج راداری را منحرف کند.

روسیه و چین کشورهایی بودند که بعد از آمریکا دست به  کار ساخت هواپیماهای رادارگریز زدند و روسیه توانست در سال ۲۰۱۰ جنگنده پنهان‌کار ” T-50 ” و چین در سال ۲۰۱۱ هواپیمای ” J-20 ” را به پرواز درآوردند اما هنوز این هواپیماها به طور رسمی فعالیت خود را آغاز نکرده‌اند.

از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده

از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
نکته قابل اشاره در مورد جنگنده‌های رادار گریز که به آنها جنگنده نسل پنجم نیز می‌گویند این است که تاکنون جز یک مورد هیچ هواپیمای پنهان‌کار دیگری منهدم نشده و آن یک مورد هم در سال ۱۹۹۹ میلادی بود یک فروند ” F-117 ” در جنگ یوگسلاوی توسط موشک « سام ۳ » سرنگون شد.
**  با جنگنده‌های نسل پنجم پیشرفته بیشتر آشنا شویم
تاکنون در زمینه هواپیماهای رادارگریز یا به صورت تکی و یا به صورت تولید مشترک اقداماتی برای طراحی و تولید صورت گرفته اما فقط تعدادی از این جنگنده‌ها در این زمره جز بهترین‌ها هستند که توسط چند کشور به خصوص ساخته شده است.
**  ” F-35 ” پیشرفته‌ترین جنگنده پنهان‌کار جهان
هواپیمای ” F-35 ” یک جنگنده چند منظوره و نسل پنجم است که کار طراحی آن در سال ۱۹۹۰ میلادی و توسط کمپانی ” لاکهید مارتین ” آغاز شد و در سال ۲۰۰۰ نیز اولین نمونه آن به پرواز درآمد، بر اساس گفته یکی از مسئولان شرکت ” لاکهید مارتین ” این جنگنده در نبردهای هوایی بیش از ۴ برابر و در نبردهای زمینی در حدود ۸ برابر موثرتر از جنگنده‌های معمولی است.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
این جنگنده به دلیل مجهز شدن به پیشرفته‌ترین تجهیزات روز دنیا ویژگی‌های فراوانی از جمله پنهان‌کاری، زاویه حمله بالا، سامانه فرامین صوتی و مواردی از این دست را داراست که همین ویژگی‌ها باعث شده تا این هواپیما قابلیت حمل تسلیحات مختلف را دارا باشد.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
هواپیمای ” F-35 ” با طول بیش از ۱۰ متر، عرض بیش از ۱۴ متر، وزن خالی در حدود ۱۳ هزار کیلوگرم، وزن با تسلیحات در حدود ۲۲ هزار کیلوگرم برای پرواز فقط به یک نفر به عنوان خدمه پروازی نیاز دارد و می‌تواند با سرعت در حدود ۱٫۶ ماخ (یک هزار و۹۳۰ کیلومتر بر ساعت) تا ارتفاع بیش از ۵۰ هزار فوتی (بیش از ۱۵ هزار متر) بالا برود و توانایی حمله انواع موشک‌های ” هوابه‌هوا “، ” هوابه‌سطح “، ضد کشتی، بمب را دارد و کنار آنها یک قبضه توپ ۴ لول ۲۵ میلی‌متری هم وجود دارد.
با پیشرفت تکنولوژی ساخت هواپیما، ” F-35 ” نیز از این مسئله عقب نماند و مدل‌هایی از جمله ” F-35A ” ،” F-35B ” ،” F-35C ” ،” F-35I ” و ” CF-35 ” با تجهیزات و کاربری‌های مختلف ساخته شد که هزینه تولید این جنگنده چیزی بین ۸۵ تا ۱۱۰ میلیون دلار است و این هواپیما را تاکنون کشورهای مختلفی مانند استرالیا، ایتالیا، بریتانیا و هلند در اختیار گرفته‌اند.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
**  ” F-22 ” اولین هواپیمای پنهان‌کار آمریکایی
جنگنده ” F-22 ” اولین هواپیمای نسل پنجم آمریکا  است که کار طراحی آن در سال ۱۹۸۱ آغاز شد و پروسه طراحی آن به سه شرکت ” لاکهید مارتین “، ” بوئینگ ” و ” جنرال داینامیکس ” سپرده شد تا اینکه در سال ۱۹۹۰ میلادی اولین نمونه ” F-22 ” به پرواز درآمد.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
در طراحی این هواپیما برای نخستین بار از متریال جدید استفاده شد که جنس آن از کامپوزیت‌ بود و همین امر باعث شد تا طرح توسعه و ساخت مدل‌های پیشرفته‌تر از این جنگنده مقداری با مشکل مواجه شود و از طرف دیگر چون اولین جنگنده رادارگریز پیشرفته دنیا بود نقص‌هایی را نیز به همراه داشت که منجر به سقوط برخی از نمونه‌های این پرنده شد.
جنگنده ” F-22 ” طولی بیش از ۱۵ متر، عرضی بیش ۱۲ متر، ارتفاعی بیش از ۵ متر، وزن خالی در حدود ۱۹ هزار کیلوگرم، ‌وزن با تسلیحات بیش ۲۹ هزار کیلوگرم، سرعتی بیش از ۲ هزار کیلومتر بر ساعت، سقف پروازی در حدود ۲۰ هزار متر و قابلیت حمل تسلیحاتی از جمله دو موشک کوتاه‌برد، شش موشک میان برد و دوربرد ، موشک‌های ” هوابه‌زمین “، دو بمب و یک قبضه توپ ۲۰ میلی‌متر شش لول را دارد و در این هواپیما نیز مانند ” F-35 ” یک نفر به عنوان خدمه پروازی حضور دارند.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
**  ” T-50 ” اولین هواپیمای پنهان‌کار روسی
” سوخو پک فا ” یا ” سوخو T-50 ” اولین جنگنده پنهان‌کار روسی است که در سال ۲۰۱۰ میلادی طراحی و ساخته شد البته فکر و ایده طراحی این گونه جنگنده در سال ۱۹۸۰ میلادی و در زمان ” جنگ سرد ” به وجود آمده بود اما به دلیل فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و مشکلات اقتصادی طرح مورد نظر با شکست مواجه شد تا این که در سال ۲۰۰۰ میلادی دوباره مسئله ساخت یک جنگنده پنهان‌کار در فدراسیون روسیه مطرح شد و شرکت ” سوخو ” در سال ۲۰۰۲ به عنوان مجری پروژه انتخاب شد تا اینکه اولین هواپیمای نسل پنجم روسی با نام ” پک فا ” ساخته شد.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
پس از طراحی‌های اولیه در شرکت ” سوخو “، همزمان کار طراحی  نمونه‌های صادراتی این جنگنده نیز در دستور کار قرار گرفت و در همین راستا در سال ۲۰۰۷ قراردادی میان روسیه و هند برای تولید مشترک ” T-50 ” بسته شد و نیروی هوایی هند نیز اعلام کرد که در سال ۲۰۱۶ از مدل مشترک تولید شده رونمایی خواهد کرد.
” T-50 ” طولی بیش از ۲۰ متر، ارتفاعی بیش از ۵ متر، وزن خالی در حدود ۱۸ هزار کیلوگرم،‌ وزن با تسلیحات در حدود ۲۶ هزار کیلوگرم، سرعتی بیش از ۲ هزار کیلومتر بر ساعت، سقف پروازی در حدود ۲۰ هزار متر و برای پرواز به یک خدمه نیاز دارد اما به دلایل امنیتی اطلاعاتی از ویژگی‌ها و نوع مهمات قابل حمل توسط این جنگنده در دسترس نیست.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
**  جنگنده ” J-20 ” برگ برنده چین
” J-20 ” یک جنگنده ساخت شرکت ” چنگدو ” نیروی هوایی ارتش چین بوده که به عنوان یک فایتر پنهان‌کار نیز شناخته می شود. اولین نسل از جنگنده ” J-20 ” در سال ۲۰۱۱ میلادی تولید و اولین پرواز آزمایشی این جنگنده به همراه یک جنگنده ” جی ۱۰ ” به مدت ۱۵ دقیقه در ژانویه همین سال انجام شد و از همان زمان چین به فکر توسعه این فایتر در افتاد.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
در همین راستا سایت ” میلیتاری فکتوری ” درباره جنگنده  ” J-20 ” نوشت: ” J-20 ” نسل پنجم از جنگنده های جمهوری خلق چین بوده که توانایی رقابت با جنگنده های پیشرفته آمریکایی را دارد. این جنگنده  مدلی نزدیک به جنگنده های پیشرفته آمریکایی و روسی است که قابلیت مانور پذیری بالایی داشته و در سال ۲۰۱۸ میلادی به صورت رسمی عملیاتی خواهد شد.
این سایت در مورد توانایی‌های ” J-20 ” اذعان داشت: این جنگنده با طول ۲۳ و  عرض ۱۵ متر، وزن کلی ۳۵ تن ،  برد عملیاتی بیش از ۲۱۰۰ مایل (بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر) ، سرعت ۲۱۰۰ کیلومتر بر ساعت، انواع موشک های ” هوابه‌هوا ” و ” هوابه‌سطح ” را حمل می کند و می تواند بمب های هدایت شونده را نیز شلیک کند.  در بخش تسلیحات ، الکترونیک پروازی و پیشرانه داده های کافی وجود ندارد ؛ اما برخی کارشناسان معتقد هستتند که موتورهای جنگنده های پیشرفته روسی  در این جنگنده چینی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
**  ایران و طراحی هواپیمای پنهان‌کار
نیروهای جوان، متخصص و متعهد ” نیروی هوایی ” با وجود تحریم‌های بسیار توانستند از سال ۱۳۷۰ کار طراحی و تولید انواع جنگنده‌های داخلی را در دستور کار خود قرار دهند‌‌، کاری که نه تنها تعجب جهان را برانگیخت بلکه باعث شد تا کشورهای غربی با نگاه ویژه‌تری به جمهوری اسلامی ایران و نیروهای مسلح این کشور نگاه کنند.
این یگان در همین زمینه توانست در ابتدا با روش ” مهندسی معکوس ” جنگنده ” صاعقه ” را در سال ۱۳۸۳ و در دو مدل آموزشی و تهاجمی بسازد و جنگنده ” آذرخش ” را نیز در سال ۱۳۸۰ به تولید انبوه رسانند اما این پایان ماجرا نبود و ” نیروی هوایی ” به فکر طراحی و تولید هواپیماهای پیشرفته‌تر بود و همین ایده باعث شد تا جوانان دانشگاه ” مالک اشتر ” وارد عمل شوند و طرح جنگنده ” شفق ” را ارائه کنند و پس از آن نیز توانستند با تجربه به دست آمده در طرح ” شفق ” یک جنگنده تماما ایرانی نسل پنجم به نام ” قاهر ۳۱۳ ” را طراحی کنند.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
**  « شفق » و « قاهر » رغیب جدی ایرانی هواپیماهای رادار گریز
جنگنده ” شفق ” یک جنگنده فوق‌پیشرفته طراحی شده کاملا ایرانی می‌باشد که طراحی آن در دانشگاه ” مالک اشتر ” صورت گرفت و نمونه‌ ماکتی آن در ابعاد واقعی توسط همین دانشگاه ساخته و رونمایی شد. این جنگنده یک هواپیمای فوق‌سبک و رادار گریز بوده که هم کاربری آموزشی و هم برای انجام عملیات « هوابه‌سطح » طراحی شده است. اولین معرفی ” شفق ” در سال ۲۰۰۲ میلادی و در نمایشگاه صنایع هوایی ایران صورت گرفت.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
در سال ۱۳۸۱ اعلام شد که اولین پرواز آزمایشی ” شفق ” در سال ۱۳۸۳ صورت می‌گیرد اما در سال ۱۳۸۴ دوباره اعلام شد که پرواز آزمایشی در سال ۱۳۸۷ انجام می‌گیرد ولی بعد از سال ۱۳۸۷ و اعمال تحریم‌های آمریکا علیه ایران و تهدید شرکت روس توسط دولت آمریکا؛ این شرکت پروژه را نیمه کاره رها کرد و متخصصان آن به روسیه بازگشتند.
جنگنده ” شفق ” قرار بود در ۳ نمونه تولید شود؛ نمونه اول با کاربری آموزشی و به صورت دو نفره؛ نمونه دوم به صورت دو نفره تهاجمی و نمونه سوم به صورت تک نفره تهاجمی که به دلیل اعمال تحریم‌ها این پروژه متوقف شد. طول و پهنای این جنگنده بیش از ۱۰ متر؛ ارتفاع آن بیش از ۴ متر؛ وزن خالی آن بیش از ۴ هزار کیلوگرم؛ بیشینه آن حدود ۷ هزار کیلوگرم؛ سرعت بیشینه آن حدود ۲٫۵ ماخ؛ سرعت پیمایش حدود ۱ ماخ؛ سقف پروازی جنگنده بیش از ۱۶ هزار متر و نرخ اوج‌گیری ” شفق ” بیش از ۱۰۰ متر بر ثانیه است. این جنگنده قابلیت حمل تعداد ۷ موشک را دارد که یک موشک در زیر بدنه نصب می‌شود و در زیر هر بال آن ۳ موشک قرار می‌گیرد اما این پایان ماجرا نبود و « نیروی هوایی » ایده طراحی یک هواپیمای پیشرفته‌تر را در سر داشت تا اینکه توانست ” قاهر ۳۱۳ ” را طراحی کند.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
” قاهر ۳۱۳ ” نام اولین جنگنده رادار گریز و تک‌سرنشین ایرانی است که در ۱۴ بهمن ۱۳۹۱  از آن رونمایی شد. این جنگنده دارای سطح مقطع راداری بسیار کم بوده و با تجهیزات پیشرفته ساخته شده و به سامانه‌های ” الکترواویونیک ” مجهز می‌باشد. ” قاهر ۳۱۳ ” قادر به حمل تسلیحات پیشرفتهٔ بومی بوده و از قدرت تهاجمی بالایی برخوردار است. از ویژگی‌های این جنگنده می‌توان به قابلیت نشست و پرواز بر روی باندهای با طول کم، توانایی انجام عملیات پروازی در ارتفاع پست و تعمیر و نگهداری آسان و سریع نام برد. معنی نام این جنگنده برگرفته از دو عبارت؛ ” قاهر ” به معنای ” چیره‌شونده ” و ۳۱۳ برگرفته از ۳۱۳ یار برگزیده ” امام مهدی “، امام دوازدهم شیعیان است.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
جنگنده ” قاهر۳۱۳ ” یک جنگنده برای درگیر‌های با هداف زمینی است و قابلیت خوبی در نیرد ” هوا به سطح ” دارد اما این جنگنده می‌تواند با حمل موشک‌های ” هوا به هوا ” وارد نبردهای هوایی هم بشود. این جنگنده قادر است دو ” بمب ۲۰۰۰ پوندی ” را حمل کند و در کنار آن هم می‌تواند موشک ” هوا به سطح ” داشته باشد و برای درگیری‌های هوایی نیز قابلیت حمل ۶ موشک ” هوا به هوا ” را دارد. طول ” قاهر۳۱۳ ” بیش از ۱۶ متر؛ ارتفاع آن بیش از ۵ متر و پهنای بال آن حدود ۱۱ متر است.
از غرش فانتوم‌های پیشرفته تا مانور جنگنده
اکنون باید دید جوانان ” نیروی هوایی ” با توجه به موقعیت استراتژیک ایران در منطقه ” غرب آسیا ” و روند افزایش قدرت دفاعی که در سال‌های اخیر سرعت خوبی را داشته و در کنار این مطلب که این جوانان توانستند پروسه طراحی و ساخت جنگنده را طی نمایند؛ در سال‌های آینده چه دستاورد دیگری توسط ایران به جهان عرضه می‌شود.
گزارش از امین ملکیان