تاریخ انتشار خبر: ۲۴ , فروردین, ۱۳۹۵ | ۰۹:۵۶:۴۳
کد مطلب : 111454
بررسی سناریوی روابط ایران–عربستان در یوراسیا ریویو

از کاریزمای ایران در برابر سعودی‌های وهابی تا جنگ قدرت تهران-ریاض/ مصائب عربستان

یوراسیا ریوویو نوشت: ایران می‌تواند از جذابیت جدید همراه با منابع انرژی خود برای جذب غرب و بهبود اوضاع خود بهره جوید و شکاف‌هایی که عربستان سعودی در پر کردن آن شکست خورد را پر نماید.

خبرگزاری فارس: از کاریزمای ایران در برابر سعودی‌های وهابی تا جنگ قدرت تهران-ریاض/ مصائب عربستان

 به گزارش عصرآبادان اندیشکده «یوراسیا ریویو » در گزارشی به قلم «مانال سعدی» تحلیلگر ارشد مراکشی- سعودی و از اعضای هیئت مراکش در دفتر سازمان ملل متحد در ژنو به «آینده روابط ایران و عربستان سعودی و سناریوهای موجود» پرداخت. تحلیلگر یاد شده سه سناریوی توافق طرفین، بازی مخرب و  دگرگونی را در آینده  روابط تهران- ریاض پیش بینی نمود.

*سناریوی توافق طرفین

بر اساس این گزارش، سناریوی «اول توافق و تطبیق دادن» این دو کشور با هم است. در این سناریو ایران و عربستان سعودی مجبورند در میز مذاکره نشسته و در پی توافق و مصالحه باشند  اما با وجود برداشت وجود تهدید‌های دوجانبه باید گفت چگونه این دو رقیب می‌توانند بر سر منافع مشترک مذاکره کنند؟ ایران و عربستان هر دو کشوری نفت خیز با منابع طبیعی زیادی، قلمروی وسیع و اقتصاد متکی بر نفت هستند. اگر منافع مشترکی بین این دو کشور قدرتمند منطقه وجود نداشته باشد، داعش تهدیدی علیه این دو خواهد بود و البته به نظر می‌رسد که نه تهران و نه ریاض تمایلی برای کاهش تنش و گفت‌و‌گو برای یافتن راه حل بالقوه در مغلوب کردن داعش ندارند و رقابت بین آن‌ها موجب عدم توجه به نبرد علیه داعش شده است.

*تبعات جنگ قدرت تهران-ریاض

نویسنده در ادامه عنوان داشت: جنگ قدرت بین ایران و عربستان سعودی اینک منجر به  تشدید تنش نظامی شده و ممکن است دو کشور ساخت سلاح هسته‌ای را آغاز نمایند. مهم نیست که کدام کشور در این زمینه اول باشد. پاکستان نیز به عنوان مثال بمب اتمی را تا قبل از زمانی که هند آن را کسب کرد ، نمی‌خواست. باید افزود، رسیدن به حد برابر با کشور رقیب، منجر به نشستن کشوری در میز مذاکره و توافقی موفقیت آمیز حاصل می‌شود. درباره این دو کشور نیز باید گفت که ایران می‌تواند قول عدم مداخله در یمن  و بحرین را دهد و عربستان نیز متقابلا می‌تواند از سوریه خود را بیرون کشیده و آنگاه ایران به جنگ علیه داعش می‌پیوندد.

*سناریوی رقابت مخرب و وقوع جنگی گسترده

 نویسنده  در ادامه به سناریو دیگر که «رقابت مخرب ایران و عربستان سعودی» است، پرداخته و نوشت: با توجه به توافق هسته‌ای ایران ، مصالحه این کشور با غرب و شکست در یافتن راهی برای حل بحران سوریه و یمن،تنش بین دو کشور قدرتمند منطقه در حال رسیدن به اوج است . نباید ترور «آرشیدوک فردیناند» (از مقام‌های سلطنتی اتریش) را فراموش کرد که همین مورد منجر به آغاز جنگ جهانی اول شد. امروزه حادثه‌ای کوچک در منطقه تبعات زیادی را در بر خواهد داشت.

* منطقه تنها جرقه‌ای برای درگیری می‌خواهد

 در این وضعیت رقابت بین ایران و عربستان سعودی تشدید یافته و می توان تصور کرد که حتی حادثه‌ای کوچک در سوریه و یمن منجر به نبرد مستقیم بین ایران و عربستان سعودی خواهد شد. هر زمان ممکن است نبرد در منطقه فوران کند که البته به یقین حداقل سناریو  ترجیحی است، اما اگر تنش بین دو قدرت منطقه‌ای کاسته نشود، به احتمال زیاد نبرد به وقوع می‌پیوندد. این نبرد می‌تواند به منافع غرب ، بهای نفت و اقتصاد جهان  لطمه زند و شاید نبرد منطقه‌ای منجر به «جنگ جهانی سوم» شود. در این گیرودار از یک سو آمریکا و متحدین اروپای‌اش به حمایت از عربستان و دیگر کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس خواهند پرداخت و از سویی دیگر روسیه نیز میل دارد از ایران و سوریه حمایت مالی و نظامی نماید. نبرد برای همه کشورها و متحدانشان هزینه بردار است به ویژه برای روسیه که از هزینه اقتصادی حضور در سوریه رنج می‌کشد. به یقین جنگ جهانی سوم ایران و عربستان سعودی را از نظر امور اقتصادی، فرهنگی و سیاسی کاملا از بین برده و نظم جهانی را به واقع تغییر می‌دهد.

*سناریوی دگرگونی

نویسنده در این قسمت با اشاره به حضور ایران در سوریه و عراق و حمایت از حکومت بشار اسد و حوثی‌های یمن (انصار الله) نوشت: خلیج فارس و دریای خزر به عنوان دو بخش کلیدی تامین انرژی اروپا و آسیا موقعیت محوری راهبردی و جغرافیای اقتصادی بزرگتری به ایران می‌بخشند که البته نه تنها یک فرصت بلکه نوعی آسیب پذیری نیز است . باید گفت که تقریبا تمامی دولت‌های آمریکا بعد از سقوط غیر منتظره شاه ایران در سال ۷۹ میلادی خواهان تغییر حکومت ایران بوده‌اند. در زمینه بازارهای جهانی نفت نیز ایران فضایی برای مانور بر بهای این ماده یا سهمیه آن ندارد. این کشور در داخل اوپک (سازمان کشورهای صادر کننده نفت) نیز با توجه به ائتلاف عربستان و متحدین عربش ساکت است. بنابر این تنها رفع رسمی تحریم‌های سازمان ملل این کشور را مجددا با اقتصاد جهانی متصل می‌نماید.  البته تحریم نفتی کشورهای اروپایی نیز رو به اتمام بوده و بانک‌های ایران نیز مجددا به سامانه بانکی کشورهای اروپایی و شرکت‌های خصوصی وصل خواهند شد.

*مصائب عربستان سعودی

در ادامه این گزارش با اشاره به دیگر ابعاد مثبت ایران و تلاش در برقراری ثبات منطقه و راه حل‌های طولانی مدت، درباره عربستان نیز آمده است: عربستان سعودی نیز برای نخستین بار از کمبود منابع مالی شدید رنج می‌برد و این کشور نیز خود نیاز به بهای بشکه نفت ۱۰۰ دلار دارد. این در حالی است که تصمیمش در حفظ سقف تولید در مقدار فعلی سبب سقوط قیمت نفت نیز شده است .

*ظهور ایران جدید در منطقه

نویسنده در خاتمه نوشت: ظهور ایران موفق در عرصه بین‌المللی می‌تواند الگویی در منطقه باشد و تغییر توجهات از دلارهای نفتی پادشاهی سعودی را به سوی کشور جذاب دیگری در منطقه باعث شود.  همینطور که امروزه ایران در حال توسعه وجهه خود در افکار عمومی یعنی تغییر از «یک شیطان به کشوری جذاب» است در حالی‌که سعودی‌ها به عنوان الگوی از وهابیت هستند که به افراطگرایان وصل بوده  و مقصر اعمال خرابکارانه شده اند. ایران می‌تواند از جذابیت جدید همراه با منابع انرژی خود برای جذب غرب و بهبود اوضاع خود بهره جوید و نیز  ثبات در عراق و سوریه را موجب شده و  شکاف‌هایی که عربستان سعودی در پر کردن آن شکست خورد را پر نماید.