تاریخ انتشار خبر: ۸ , شهریور, ۱۳۹۳ | ۱۸:۳۹:۲۱
کد مطلب : 42469
یادداشت/به قلم احمد ربیعی:

جایگاه کتابخانه عمومی در حفظ هویت فرهنگی

عصر آبادان:مقوله هایی که در بخش فرهنگ ،برنامه های توسعه همواره به آن پرداخته شده است، مقوله کتاب و کتابخانه است.

2259_836

درزندگی روزمره به افرادی که با علم ، دانش ، دانش اندوزی و دانش گستری در ارتباط هستند ” فرهنگی ” اطلاق می شود و این قشر از جامعه ( فرهنگیان ) به عنوان الگو در جامعه ایفای نقش می کنند و به عنوان سنگ محکی جهت سنجش میزان بهره مندی یک فرد از فرهنگ به شمار می روند.
یکی از بارزترین مشخصه های هر جامعه که در ارزیابی سطح اندیشه آن ملت دخیل بوده و نقشی اساسی بر عهده دارد ،  همانا علم و فرهنگ آن جامعه است . می توان گفت یک جامعه با مجموعه ای از کردارها ، هنجار ها ، باید ها و نباید های به هم پیوسته ای است که در سایه رفتار جمعی مردم یک جامعه به وجود آمده و شاکله آن جامعه را پی ریزی می نماید . با نگاهی به تعاریف مختلف از فرهنگ در جوامع و اندیشه های مختلف چنین بر می آید که علم و فرهنگ همواره در ارتباطی تنگاتنگ با هم بوده اند و جامعه ای که از سطح علمی بالایی برخوردار است از سطح فرهنگی بالایی نیز نسبت به تعریف بومی آن جامعه از فرهنگ برخوردار است .

بدون شک در این میان ، کتابخانه به عنوان اندام واره ای زنده و پویا در زمینه علم و دانش ، از نقشی اساسی در اعتلای سطح فرهنگ یک جامعه برخوردار است . دراین مقاله سعی می شود به تبیین جایگاه کتابخانه های عمومی در حفظ هویت محلی وبومی هر منطقه خواهیم پرداخت و چون این مقاله در یک وبسایت شهرستان آبادان منتشر می شود نگاه ویژه ای نسبت به عملکرد کتابخانه عمومی أر آن شهرستان خواهد داشت .
در ایران  توجه به امور فرهنگی چند سالی است که توجه مسئولان را جلب کرده است. یکی از عوامل رشد و توسعه فرهنگی، کتابخانه ها هستند. به نظر می رسد که در برنامه ریزی های دولت، کتابخانه ها باید جایگاه درخوری داشته باشند، زیرا این دو عامل رابطه ای دو طرفه دارند. بدین معنا که از طرف کتابخانه ها به حمایت همه جانبه دولت نیازمندند تا بتوانند به وظایف خود عمل کنند، و از سوی دیگر هر چه این نهاد موفق تر و مستحکم تر در جامعه گام های موثرتری برداشته خواهد شد.
مقوله هایی که در بخش فرهنگ ،برنامه های توسعه همواره به آن پرداخته شده است، مقوله کتاب و کتابخانه است. گردآوری، ذخیره و اشاعه کتاب یا اطلاعات، در کتابخانه ها انجام می شود. هر کتابخانه بسته به وظایف و اهداف خود سعی در برآوردن نیازهای اطلاعاتی مخاطبان خود دارد. مهم ترین نهادی که در هر کشور موظف است به نیازهای فرهنگی و اطلاعاتی همۀ اقشار جامعه بدون در نظر گرفتن سن، جنس، مذهب، شغل، میزان تحصیلات، و دیگر خصوصیات و توانایی های فردی پاسخ دهد، کتابخانه است. حضور کتابخانه در جامعه یک مرجع فرهنگی برای انسان ها تلقی می شود.
در عصر حاضر کتابخانه سهم بسزایی در توسعه اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه داشته و نقش مهمی در حفظ و پیشرفت فرهنگ، آموزش رسمی و خود آموزی و غنی کردن اوقات فراغت ایفا کرده است. در سال های اخیر کتابخانه ها مواد خواندنی برای استفاده معلولان تدارک دیده اند و به اعضای محروم و روستاییان کشور یاری کرده اند تا جایگاه شایسته ای در جامعه بدست آورند. کتابخانه ها بوجود آمده اند تا در زمان های مختلف به نیازهای گوناگون بشر پاسخگو باشند و نوع، خصوصیات، اهداف و خدمات آن ها با توجه به نیازهای جوامعی که در خدمت آنها بوده اند، تعیین شده است. هرگاه شرایط و رشد کتابخانه ها در جامعه ای فراهم آمده آن جامعه مراتب ترقی را یکی پس از دیگری طی کرده و هر زمان که به هر دلیلی کتابخانه ها در کنج انزوا و بی مهری قرار گرفته اند، سیر قهقرایی جامعه هم آغاز گردیده است.
کتابخانه با مبادله دانش سرو کار دارد و با تدارک اطلاعات آماده و بسته بندی شده از طریق ابزاری مشتری پسند به انتقال و مبادله دانش یاری رسانده است. کتابخانه در جامعه ای که دانش و وسایل ارتباطی آن در حال پیچیده شدن است باید نقش وسیعتری ایفا کند. نقش دیگر کتابخانه ارائه خدمات اطلاع رسانی است. کتابخانه های امروزی با بکارگیری تکنولوژی های پیشرفته قادر هستند وظیفه اطلاع رسانی و اشاعه اطلاعات را به بهترین و سریعترین نحو انجام دهند.
خلاصه کلام اینکه در سیاست گذاری و برنامه ریزی ملی ارتباط، توسعه و عمران، کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی را چه در بخش عمومی و چه در بخش خصوصی باید مد نظر داشت. کتابخانه ها از اندام های پیکر برنامه ریزی ملی هستند. رشد فردی اعضای جامعه در گرو آن است که به چه نحو از دستاوردهای جامعه بشری آگاه شوند و به عنوان افرادی آگاه چگونه در کار جامعه شرکت جویند.
به نظر می رسد تا کنون از ظرفیت حقیقی کتابخانه های عمومی جهت توسعه فرهنگی مبتنی بر اصول ایرانی اسلامی در شهرستان آبادان استفاده نشد . به طوری که کتابخانه های عمومی در عصر مدرن تکنولوژی باید خود را متحول کنند ودر صف رقیبان اصلی آن قرار گیرند کتابخانه های عمومی آبادان باید تلاش کنند تا در جهت الکترونیکی شدن گام اساسی بردارنند .

به قلم : احمد ربیعی/عصر آبادان