تاریخ انتشار خبر: ۱۴ , شهریور, ۱۳۹۴ | ۱۹:۴۹:۲۹
کد مطلب : 100325
بحران وجدان در اروپا/

واکنش‌ها به غرق‌شدن کودک سوری؛‌ از رونالدو تا لیلا حاتمی

پدر این کودک سوری می گوید: دیگر در زندگی ام به جز سه تابوت و سه قبر دیگر چیزی نمانده است. من در کوبانی ماندگار می شوم و هر روز سر قبر خانم و بچه هایم می روم. پسرانم همه دارایی ام بودند و آنها را بیشتر از جانم دوست داشتم.

 «ایلان کردی» اسم کودک ۳ ساله سوری است که با والدین و برادرش از جنگ در عین العرب فرار کرده بودند و قصد داشتند از طریق دریا به جزیره «کوس» یونان بروند که قایق آنها در سواحل بودروم غرق شد و جسدش بر روی شن‌های سواحل ترکیه آرام گرفت.

«عبدالله کردی» پدر این کودک که در این حادثه همه اعضای خانواده خود را از دست داده با اشاره به اینکه سفر آن ها، برای حفظ جانشان در برابر حمله گروههای تروریستی به کشورشان بوده،

در مصاحبه ای با رادیو اسپوتنیک در مورد چگونگی رخ دادن این فاجعه گفت:

من با خانواده ام تا سال ۲۰۱۲ در دمشق زندگی می کردیم. زمانیکه جنگ در سوریه آغاز شد، تصمیم گرفتیم، به کوبانی فرار کنیم. پس از مدتی من برای کار به ترکیه رفتم و خانم و پسرانم در کوبانی ماندند. من هم کارهای ساختمانی را در استانبول شروع کردم.

سال گذشته گروه تروریستی داعش به کوبانی حمله کرد و من مجبور شدم، بدون وقفه خانواده ام را به ترکیه فراری دهم.

زندگی با درآمد ناچیز در ترکیه هم خیلی دشوار بود. خواهر بزرگترم در سوئیس و برادر بزرگم در کانادا زندگی می کنند. خواهرم پیشنهاد داد که پیش آنها برویم و من هم قبول کردم. من شخصی را پیدا کردم که از طریق او با قاچاق بر آشنا شوم، قاچاق بر ما را به بدروم فرستاد و گفت از اینجا ما به طور قاچاقی به یونان حرکت می کنیم.

قاچاق بر انسان در قبال هر فرد ۱۲۰۰ دلار گرفت و ساعت های تقریبا یک و نیم شب قایق ما همراه با ۱۳ سرنشین دیگر سفر بی بازگشت را آغاز کرد.

وی گفت: پس از مدتی امواج قوی شد و یک قایق واژگون شد و صدای فریاد و کمک شروع شد، من تلاش کردم فرزندانم را آرام کنم. آنها خیلی ترسیده بودند و پس از مدتی قایق ما هم واژگون شد. تقریبا نیم ساعت آنها را روی آب در بغلم گرفته بودم، اما امواج قوی آنها را از من جدا کرد و غرق شدند. باز هم تلاش کردم، هر دوی آنها را پیدا کردم، اما آنها دیگر زنده نبودند. تقریبا سه و نیم ساعت روی آب بودیم و کسانیکه شنا بلد بودند، نجات یافتند.

وی در ادامه با بیان این که همه داراییش را در این حادثه از دست داده، گفت: هیس! کودک سوری خوابیده!دیگر در زندگی ام به جز سه تابوت و سه قبر دیگر چیزی نمانده است. من در کوبانی ماندگار می شوم و هر روز سر قبر خانم و بچه هایم می روم. پسرانم همه دارایی ام بودند و آنها بیشتر از جانم دوست شان داشتم. من تصمیم سفر به اروپا را به خاطر خوشبختی و آینده آنها گرفتم.

انتشار تصویر کودکی با بلوز قرمز و دوپای کوچک که موج‌ دریا اورا نوازش می‌دهد موجی از احساسات مردمی جهانیان را برانگیخت به نحوی که بسیاری از رسانه های معتبر دنیا به بازتاب این حادثه پرداختند.

در همین رابطه روزنامه ایندپبندنت با انتشار این عکس زیر آن نوشت: اگر عکس این کودک غرق شده موضع اروپا را در برابر مهاجران تغییر ندهد، چه چیزی تغییر خواهد داد؟

روزنامه های داخلی نیز در شماره امروزشان، بخشی از صفحه نخست خود را به این حادثه اختصاص دادند.

پیش از این دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در گزارشی اعلام کرده بود در سال جاری بیش از دو هزار و ۵۰۰ نفر در تلاش برای عبور از دریای مدیترانه جان خود را ازدست داده اند.

در این رابطه، فرانس تیمرمنس معاون رییس کمیسیون اروپا گفت: جامعه بین المللی به شدت در حمایت از مردم سوریه اهمال کرده و در این باره شکست خورده است.

با بالا گرفتن اعتراض ها به کشورهای اروپایی در رابطه با مرگ این کودک، «فرانسوا اولاند» رئیس جمهوری فرانسه و «آنگلا مرکل» صدر اعظم آلمان، روز جمعه در نامه ای به رئیس کمیسیون اروپا، خواستار اقدامات جدی برای حل بحران آوارگان شدند.

خبرگزاری فرانسه نیز در خبری اعلام کرد: «رجب طیب اردوغان» رئیس‌جمهوری ترکیه، روز گذشته طی سخنرانی در نشست گروه ۲۰ در آنکارا در واکنش به انتشار عکس و فیلم مربوط به کودک آواره سوری که جسد غرق شده وی در سواحل این کشور پیدا شده است، گفت: «کشورهای اروپایی که دریای مدیترانه را به گورستان مهاجران تبدیل کرده‌اند در برابر مرگ هر آواره‌ای مسئول هستند.»

در شبکه های اجتماعی نیز بسیاری از افراد در واکنش به این حادثه تلخ، با انتشار تصاویری از این کودک و دلنوشته هایی انزجار خودرا نسبت به سیاست های غلط کشورهای حامی تروریست و مدعیان حقوق بشر با هشتگ هایی همچون غرق کودک سوری ابراز کردند که در ادامه تعدادی از آن ها را مشاهده خواهید کرد.

*پوگبا که یکی از بازیکنان مسلمان دنیای فوتبال است برای آواره ماندن مردم سوریه خیلی ناراحت است. او این عکس معنا دار را در فیسبوک خود منتشر کرده و برای آن نوشته است : « مردم کشورهای قطر، امارات، عربستان سعودی، کوبت، عمان و بحرین هیچ محل استقراری به پناهندگان سوریه ندادند. این کشور ها مشکلی را حل نمی کنند بلکه عامل وجود مشکل هستند. آنها باشگاه های منچستر سیتی و پی اس جی را با پول حرام خود خریدند تا این تیم ها نقابی روی صورتشان باشد.

آیلان، نماد مظلومیت مردم سوریه/ حقوق بشری که نیست!/ کودکی که دنیا را عزادار کرد/

*کریستیانو رونالدو ستاره ی فوتبال که در رئال مادرید بازی می کند نیز با انتشار عکسی به خانواده آیلان تسلیت گفت.

کودکی که دنیا را عزادار کرد/ واکنش‌ جهان به شهادت کودک سوری؛‌از کریستیانو رونالدو تا مهتاب کرامتی

* ووریا غفوری بازیکن تیم ملی ایران هم که اصالتا کرد است، به این حادثه واکنش نشان داد و با انتشار عکسی از این کودک، نوشت: خدایا بهاى خواستن یک زندگى ساده این است: یعنى توى این دنیاى بزرگت جاىی براى این کودک و خانواده اون نبود. یعنى انسانیت در وجود مردمانت اینقدر کم شده که این کودک به این شکل در دریایت غرق شود.یا الله …

وریا پیش از این در زمان اشغال کوبانی توسط داعش هم از کشتار این گروه در کوبانی انتقاد کرده بود.

*لیلا حاتمی نیز با انتشار عکسی از آیلان در اینستاگرام خود نوشت: «خدایا خجالت‌زده‌ام»

*مهتاب کرامتی بازیگر زن سینمای ایران نیز در دلنوشته ای از این اتفاق ابراز تاسف کرد:

باید روی ساحل دراز می‌کشید و به صدای موج‌ روی شن‌ها گوش می‌داد. باید دنبال گوش‌ماهی‌ها می‌گشت و بزرگ‌ترین آنها را در دست‌های کوچکش می‌گرفت و لبخندزنان صدای دریا را می‌شنید. حتی می‌توانست خانه شنی بسازد یا با پاهای برهنه کوچک سرشار از خوشی، به سمت آب بدود و ذوق کند. باید بازی می‌کرد؛ شبیه همه بچه‌های خوشبختی که جهان میدان بازی آنهاست. همه بچه‌هایی که شب‌ها با صدای آرام لالایی مادر و قصه‌های افسانه و پری می‌خوابند و صبح، با جهانی در صلح در آغوش، برای یک روز تازه چشم باز می‌کنند.

شبیه بچه‌هایی که نمی‌دانند جنگ چیست یا صدای ترس را نشنیده‌اند. باید شبیه یک کودک خوشبخت بود؛ سرشار از کودکی، صلح، آرامش، خوشبختی و زندگی. باید تعریف زندگی می‌شد؛ نشانه زنده بودن. مرگ خیلی بزرگ‌تر از آغوش کوچک خوابیده در ساحل است.

مرگ خیلی بزرگ‌تر از دست‌های کوچک بی‌پناه نشسته در ساحل است. مرگ خیلی بزرگ‌تر از کودکی است که همه کودکی‌اش، همه زندگی‌اش را در پناه یک ساحل جا داده و پشت دریاها تنها تصویر جنگ و هراس و درد دارد. دست‌های کوچکش نباید اینقدر بی‌پناه روی شن‌های خیس می‌نشست و دریا آغوشش را برای هراس و مرگ او باز می‌کرد.

اما انگار تنها مرگ، هدیه دست‌های کودکانه‌ای است که زندگی طلب می‌کرد. تنها مرگ عروسک میدان بازی معصومانه او در جهان پر از خشونت و درد است. انگار تنها مرگ است که می‌داند ترس چیست و هرشب با قصه تازه‌ای از هراس خوابیدن یعنی چه. تنها مرگ است که آنقدر دقیق و دوستانه، می‌داند زندگی در جهانی که آدم‌هایش چشم‌ها را به روی هراس و تنهایی کودک وحشت‌زده از ویرانی و جنگ بسته‌اند، یعنی چه.

این مرگ عزیز، این مرگ آرام نشسته در جهان کودکی‌اش، شبیه یک خواب طولانی پر از رویای ماهی‌ها و صدف‌ها، خودش را در آغوش کودک او جا کرده تا جهان، نه از ترس او که از فراموشی خودش در اندوه و غم برود. جهانی که برای صلح، برای زندگی می‌خواستیم و حالا، تنها پناهش ساحل دریایی است که پری‌وار کودک هراسیده‌اش را در آغوش می‌گیرد و تمام. مرگ دوست خوبی است برایش؛ نه آنقدر بی‌وفا که هراس‌های او را نبیند و نه آنقدر فراموشکار که چشم روی تمام سیاهی‌ها ببندد.

مرگ دوست خوبی است، آنقدر که می‌داند در جهانی خالی از صلح، در جهانی با فراموش‌کاری و بی‌تفاوتی آدم بزرگ‌ها، در جهانی که باید مدام و مدام از مرزهایش به سوی ساحلی امن فرار کرد، تنها دوست بی‌ریای کودکی است که هرروز صبح چشم‌هایش را با ترس باز می‌کرد و هرشب با نوای لالایی ترسیده مادر می‌خوابید. مرگ دوست خوبی است، ببنید چقدر آرام سر بر ساحل آرامشش گذاشته و دیگر نه می‌ترسد و نه فرار می‌کند. خواب است، بگذاریم آرام بخوابد و آرام آرام زیرلب زمزمه کنیم: «ما نگاه، ما هیچ».

*نوید محمدزاده، بازیگر، با انتشار عکس جنازه این کودک به زبان کردی نوشته است: «آیلان گیان، هناسم، برا گورای بیچگم، خه وت خوش، آرام بخواب شیر مرد کورد.»

*الهام پاوه‌نژاد، بازیگر اما در اقدامی متفاوت بدون انتشار هیچ عکسی درباره این اتفاق نوشته است: «به بهانه عکس زهرآگین طفل قربانی جنگ… نه توان دیدن دوباره عکس را دارم و نه توان عکس‌های مشابه سازیش که چیزی از زهر تصویر اصلی کم نمی‌کند… خوش به حال سنگ … تورو خدا این بی‌رحمی را آنقدر پخش نکنید که دیدنش عادی شود.

*گروهی از شاعران جوان انقلابی کشورمان نیز با سرودن اشعاری، تلاش کردند رنج پناهجویان سوری را با زبان هنر بیان کنند.

در امتداد ساحل و شن های تفتیده
در این میانه کودکی آرام خوابیده
آغوش دریا همچو مادر گرم و پر احساس
دور تن کودک لباس موج پیچیده
این خستگی راه, با او مانده تا حالا
طوفان ظلمی شهر او را در نوردیده
اینجا کنار ساحلی امن است! لالایی!
خوابی که آرام است از افکار شوریده…
باید ستایش کرد, سکوتِ بغض ها را؟
با مرگ های این چنین در هم تنیده
اینجا تو شاهد باش دریا, داشت میخندید
این کودک آواره ی بر خاک غلطیده
ظلمی چنین عریان و بی پروا و شیطانی
آیا کسی در روز های عمر خود دیده؟
آری شبیه اش را زنی ، غرق غم و اندوه
در اوج امواج بلا ، در کربلا دیده

*در همین رابطه خانم بشری صاحبی از شاعران خوش ذوق کشور نیز ابیاتی را سرودند:

بیا دنیا! بیا بر چشم خود بگذار عینک را
ببین سیل ستم _ که جمع گشته اندک اندک_ را

کسی در مزرعه پامال کرده خوشه را… این غم
به درد آورده حتى قلب بی جان مترسک را

بیا یک لحظه بغض تلخ کودک را تصور کن
که از دستش گرفته ناگهان موجی، عروسک را…

شده از اشکهایش قلب دریا غرق دلشوره
به گوش موج خوانده نبض او فریاد موشک را …

به روی دامن امواج ، کودک ناز خوابیده…
شنیده جای لالایی، صدای جیرجیرک را…

شبیه مادرش، آرام؛ ساحل نیمه های شب
گرفته بین آغوش این گل بی جان و کوچک را

نمیسازد چرا قلعه شنی بر دامن ساحل؟
نمیگیرد چرا در دستهایش بادبادک را…؟

به جای سینه ی سنگ مزار او، تمام عمر
به دست آب باید بسپرم گلهای میخک را

یقین دارم می آید او که نام دیگرش عشق است…
می آید تا بگیرد انتقام هرچه کودک را…
*همچنین حسین جنتی شاعر جوان کشورمان هم شعری را در وصف «ایلان »  سروده است.

تورا

نه کوسه درید و نه آب دریا خورد

تو آن کنایه ی تلخی

که در شبی غمگین

زبان موج ، به تدریج بر لبت آورد؛
“تو چشم بخت منی!

اینچنین به خواب مرو

تو آبروی جهانی!

به روی آب مرو!”
و بالاخره جسد کودک سوری که سه روز پیش پس از واژگونی قایق حامل آنها در ساحل ترکیه در دریای مدیترانه غرق شده بود، صبح امروز در شهر عین العرب واقع در شمال استان حلب سوریه تشیع و به خاک سپرده شد.

هیس! کودک سوری خوابیده!
هیس! کودک سوری خوابیده!