تاریخ انتشار خبر: ۱ , خرداد, ۱۳۹۴ | ۱۰:۳۳:۰۳
کد مطلب : 91051

وضع خراب است، رزق و روزی ام بسته شده !

امروز از خیلی ها می شنویم که می گویند: وضع اقتصادیم خراب شده، انگار اصلاً رزق و روزی ام بسته شده است.

در این مقاله بر آن شدیم که این موضوع رزق و روزی را بررسی داشته و ابوابی که بر بسته شدن و باز شده این عنصر مهم زندگی مردم را از زبان ایات و روایات بررسی داشته باشیم.
در یکی از آموزه های دینی از رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) است که می فرمایند: «و لَو اَنّ جمیع الخلائق اجتمعوا علی اَن یَصرِفُوا عَنکَ شیئاً، قَد قُدِّرَلک لَم یستطیعوا…» (بحارالأنوار، ج۷۴، ص۱۳۷) اگر تمام مخلوقات عالم جمع شوند و بخواهند روزی مقدر کسی را از او بگیرند، نخواهند توانست.

 

رزق و روزی انواع دارد

دو گونه رزق و روزی داریم: رزقی که به سراغش می ‏رویم و رزقی که به سراغمان می ‏آید.
امام علی (علیه السلام) فرمود: “اِن الرزق رزقان رزق تطلبه و رزق یطلبک فان انت لم تأته اتاک”.( نهج ‏البلاغه، نامه ۳۱)
رزق طالب (که به سراغ ما می ‏آید) همواره ما را تعقیب می ‏کند. حتی اگر از آن فرار کنیم، ما را رها نمی‏ سازد، همان طور که رهایی از چنگال مرگ ممکن نیست. (مکارم ‏الاخلاق ۲/۳۷۷)
این گونه رزق ریشه در قضای الهی دارد و هیچ گونه تغییر و تحولی در آن صورت نمی‏ گیرد.
در این زمینه مرحوم علامه طباطبایی می‏ فرماید: روزی و روزی‏ خوار متلازم هم اند و معنی ندارد که روزی ‏خوار در مسیر زندگی طالب بقا باشد اما رزقی برایش نباشد؛ همین طور ممکن نیست رزقی باشد و روزی ‏خواری نباشد، یا رزق از روزی ‏خوار افزون باشد و لذا رزق جزء قضای الهی است. (المیزان، ج ۱۸، جزء ۲۷، ص ۳۷۷، عربی)
اما قسم دیگر روزی (رزق مطلوب) رزقی است که برای طالب آن مقدّر شده است. اگر آن را طلب کنیم و شرایط و علل لازم وصول به آن را مراعات نمائیم چنین رزقی را به دست می‏ آوریم.

تلاش ما در جهت رسیدن به این‏ گونه روزی، جزء علت است و اگر در کنار کوشش، دیگر علل فراهم شود دستیابی به آن حتمی است.
از این دو قسم روزی که توسط خدا برای بندگان معین گشته، قسمی از آن بدون قید و شرط و به عبارتی رزق طالب اما قسمی مشروط است و مطلوب.

روزی بی ‏قید و شرط در هر حال انسان را طلب می‏ نماید و تا پیمانه قابلیت انسان از این‏گونه رزق پر نگردد، مرگ انسان فرا نمی ‏رسد. حضرت رسول اکرم (صلی الله و علیه وآله) فرمود: اما روزی مطلوب و مشروط ، و ضرورتش مشروط به انجام اموری است که بدون ترتیب و انجام شرایط محقق نمی‏گردد. (الکافی، ۲/۷۴/۲)
روزی طالب و محتوم مانند روزی وجود و هستی، عمر، امکانات، محیط، خانواده، استعداد و… است.

از روزی طالب “توان لازم و دقت و هوشیاری برای تلاش و انجام کار پدید می ‏آید و در سایه این امور دَرِ روزی مطلوب و مشروط گشوده می ‏گردد.

روزی و روزی‏ خوار متلازم هم اند و معنی ندارد که روزی ‏خوار در مسیر زندگی طالب بقا باشد اما رزقی برایش نباشد؛ همین طور ممکن نیست رزقی باشد و روزی ‏خواری نباشد، یا رزق از روزی ‏خوار افزون باشد و لذا رزق جزء قضای الهی است

در مورد روزی مطلوب هر کس به شکلی باید دست نیاز و در عین حال جدیت و تلاش را به سوی خدا بلند کند، حتی طفل شیر خوار که تلاشش ناله و فریاد اوست، در پس این‏ گونه افعال به روزی مطلوبش (شیر مادر) دست پیدا می ‏کند. اما چون در بستر رشد بالید و به مقطعی بالاتر رسید تلاش و جدّیت او شکلی دیگر پیدا می ‏کند و به صورت اندیشه و حرکت اعضا و جوارح نمود می ‏یابد و کمیّت و کیفیت روزی نیز تغییر می ‏کند.

 

تاثیر گناه در فقیر شدن را جدی بگیرید

مهمترین چیزی که انسان را زمین گیر فقر می کند آلوده شدن به گناه و معصیت است. قرآن وعده داد که اگر مردم اهل تقوا و دوری از گناه باشند خداوند خیر و برکت آسمان و زمین را به سوی آنها سرازیر می کند؛ وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَواْ لَفَتَحْنَا عَلَیْهِم بَرَکَاتٍ مِّنَ السَّمَاء وَالأَرْضِ (۹۶، اعراف)

تأثیر گناه در فقیر کردن انسان چنان جدی است که امیر المومنین علی علیه السلام به ما آموخت تا در دعا اینگونه بخوانیم:
اللَّهُمَّ وَ أَسْتَغْفِرُکَ لِکُلِّ ذَنْبٍ یدْعُو إِلَى الْکُفْرِ وَ یطِیلُ الْفِکْرَ وَ یورِثُ الْفَقْرَ وَ یجْلِبُ الْعُسْرَ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغْفِرْهُ لِی یا خَیرَ الْغَافِرِین
خداوندا از تو طلب آمرزش می کنم نسبت به هر گناهی که مرا به کفر می کشاند و توان فکر کردن را از من می گیرد و باعث فقر من شده و زندگی مرا به سختی می اندازد. (بحارالانوار، ج ۸۴، ص ۳۳۴)

عادت بر دروغگویی

امیر المومنین علی علیه السلام فرمود: اعْتِیادُ الْکَذِبِ یورِثُ الْفَقْر: عادت بر دروغگویی فقرآور است. (وسائل‏ الشیعه، ج ۱۵، ص ۳۴۷)

حسن نیت داشته باش

حسن نیت و طهارت، از اموری است که روزی مطلوب را افزایش می‏ دهد. (البحار، ۱۰۳/۲۱/۱۸)
امام علی (علیه السلام) فرمود: “من حَسُنَت نیّته زیدَ فی رزقه”.

طراحی آرام

کار و تلاش

یکی از عوامل کمی و زیادی روزی، تلاش انسان می باشد. اگر تلاش و کوشش انسانی صورت نپذیرد، به روزی دست نمی‌یابد. اگر تلاش و کوشش بیشتری کند، به سرمایه بیشتری دسترسی پیدا خواهد کرد.
اما این قانون کلیت ندارد .

گاهی حتی اگر تلاش و کوشش بسیار باشد، اما سرمایه بیشتر فراهم نمی شود؛ زیرا همان گونه که بیان شد، تلاش یکی از عوامل است و علت های دیگر نیز باید فراهم شود. چه بسا سرمایه زیاد به مصلحت انسان نباشد و باعث نابودی ایمان او گردد.

خداوند به خاطر محبتی که به بنده و سعادت او دارد، برای او سرمایه بسیار قرار نمی دهد. علت های بسیار دیگری باید فراهم باشد که از همه آنها آگاهی نداریم.

استغفار را فراموش نکن

عن النبی صلّی الله علیه و آله: أَکْثِرُوا الِاسْتِغْفَارَ فَإِنَّهُ یَجْلِبُ الرِّزْق
زیاد استغفار کنید که استغفار سبب جلب روزی است. (تحف العقول، ص۱۰۶)
در توصیه ای که از آیت الله بهجت داریم ایشان می فرمودند:
اگر می خواهید در کارتان گره نیفتد و موفق شوید تا می توانید استغفار کنید “اگر اثر نکرد جوابگویش من هستم”.

 

دعایی معتبر برای بهبود رزق و روزی

اگر بنا باشد تا آیه ای از قرآن کریم را به عنوان مجرب ترین آیه جهت وسعت رزق و روزی و گشایش کسب و کار و خیر و برکت بدانیم، بدون شک آن آیه؛ آیات ۲و۳ سوره طلاق است که به و من یتق الله مشهور می باشد.

در توصیه ای که از آیت الله بهجت داریم ایشان می فرمودند: اگر می خواهید در کارتان گره نیفتد و موفق شوید تا می توانید استغفار کنید “اگر اثر نکرد جوابگویش من هستم”

در خصوص خواص این آیات، بزرگان فرموده اند که تأثیر آن در گشایش روزی و برکت در رزق مجرب و تضمینی است اما باید با اخلاص و مداومت خوانده شود.
پیامبر اکرم (صلی الله و علیه وآله) فرمود: من آیه اى را در قرآن مى شناسم که اگر تمام انسانها دست به دامن آن شوند براى حل مشکلات آنها کافى است و آن آیات سوّم و چهارم سوره طلاق است : «وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا **  وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِبُ وَمَن یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِکُلِّ شَیْءٍ قَدْرًا»

خاصیت آیه «من یتق الله…» {در برکت در مال و وسعت رزق و روزی}

هر کس تقوای الهی پیشه کند و از گناه دوری کند، خداوند راه نجاتی برای او فراهم می کند و او را از جایی که گمان ندارد روزی می دهد و هر کس بر خدا توکل نماید، خدا او را کفایت می کند و خداوند فرمان خود را به انجام می رساند و خدا برای هر چیزی اندازه ای داده است.
حضرت صادق علیه السلام فرمود: وقتی آیه فوق نازل شد، عده ای درها را به روی خود بسته و رو به عبادت آوردند و گفتند : خداوند روزی ما را عهده دار شد.
این خبر به گوش پیغمبر رسید. کسی را نزد آنها فرستاد که چرا چنین کرده اید؟ هر کس چنین کاری کند دعای او مستجاب نمی شود. بر شما باد بر کار و تلاش همراه با تقوا.
در حدیثى مى‏ خوانیم که یکى از یاران امام صادق علیه السلام عمر بن مسلم مدتى خدمتش نیامد، حضرت جویاى حال او شد، عرض کردند: او تجارت را ترک گفته، و رو به عبادت آورده، فرمود: واى بر او!
اما علم ان تارک الطلب لا یستجاب له‏: آیا نمى ‏داند کسى که تلاش و طلب روزى را ترک گوید دعایش مستجاب نمى‏شود.

فرآوری: زهرا اجلال
بخش قرآن تبیان  

منابع:
اسک دین
پرسمان
حوزه
سایت مطهر